Anna Nowak-Duda
"Położna na Medal" w woj. Wielkopolskim. Położna Środowiskowa. Pracuje jako położna w Klinice Neonatologii GPSK w Poznaniu. Mama Franka ;)

Poród

Wywoływanie porodu - naturalne i farmakologiczne sposoby

Wywoływanie porodu - naturalne i farmakologiczne sposoby

Jak przekonać dziecko do opuszczenia twojego brzuszka? Co to jest indukcja, kiedy się ją wykonuje. Dlaczego czasem trzeba przyspieszyć poród.

Indukcja to sztuczne wywołanie czynności skurczowej macicy. Czasami trzeba przyspieszyć rozpoczęcie porodu. Może być to związane z sytuacjami, które są podyktowane dobrem dziecka, bądź matki. Zespoły chorobowe takie jak np. cukrzyca ciążowa, zagrożenie zatruciem ciążowym lub nadciśnienie tętnicze mogą być niebezpieczne, dlatego w tych przypadkach czasem zaleca się sztuczne wywołanie skurczy porodowych nawet przed 40 tyg. ciąży. Jest wiele wskazań zdrowotnych, w których należy przemyśleć decyzję o indukcji porodu, natomiast nie będę tutaj wymieniać wszystkich. Kolejną sytuacją, w której może zapaść decyzja o indukcji porodu to ciąża przeciągająca się powyżej 41 tygodnia, przez co może wzrastać ryzyko zagrożenia zdrowia maluszka, oraz sytuacja gdy pęcherz płodowy już dawno pękł, a skurcze nadal się nie pojawiły.

Zanim zacznę mówić o indukcji farmakologicznej, porozmawiamy o metodach naturalnych wywoływania porodu. Maluch siedzi w brzuchu już ponad 40 tyg. i ani myśli o tym, żeby wyjść. Jest mu u ciebie tak dobrze, że trzeba go przekonać do wyjścia.  

  • W pierwszej kolejności zwiększ swoją aktywność fizyczną. Chodź po schodach, rób długie spacery, kręć biodrami. W okolicach terminu porodu uprawiaj sex. Wiem, że może być to już dość trudne ze względu na duży brzuch, ale są pozycje, w których odczucia mogą być naprawdę miłe. W nasieniu znajdują się prostaglandyny, czyli hormony które mogą spowodować rozwieranie szyjki macicy, ponieważ przyspieszają jej dojrzewanie.  Seks może wywołać skurcze macicy w wyniku uwolnienia endogennej oksytocyny w wyniku orgazmu. 
  • Picie wywaru z liści malin w okolicy terminu porodu ( rozpoczęcie na 3-4 tyg.przed terminem) również może wpłynąć na czynność skurczową macicy. Natomiast jest to metoda niepotwierdzona badaniami. Jest to jej przypuszczalny wpływ, ale my położne ją polecamy, ponieważ zawsze warto spróbować. Wiele kobiet twierdzi, że im to pomogło. 
  • Drażnienie brodawek sutkowych palcami to kolejna metoda, która wzmaga wydzielanie oksytocyny, czyli hormonu powodującego skurcze macicy. Zawsze zalecam ją parom, gdy będą już na sali porodowej, w przypadku, gdy skurcze są słabe, bądź się wyciszyły. Nie bój się, położna nie zdziwi się jeśli wejdzie na salę, a twój partner akurat będzie wykonywał drażnienie twoich brodawek. Można jej również użyć, aby spróbować rozkręcić poród.

Są to najczęściej stosowane naturalne metody. Nie zdziw się, jeśli usłyszysz jeszcze inne. Niektóre preparaty homeopatyczne oraz  ziołowe często wymieniane są jako naskurczowe, ale uważaj, żeby nie przedobrzyć. Jeśli nie znasz ich działania, nie zażywaj ich. Jeśli chodzi o sposoby wywoływania porodu w szpitalu, to zaczyna się od preindukcji porodu, która polega na farmakologicznym lub mechanicznym działaniu. Ma to na celu przyspieszenie dojrzewania szyjki macicy poprzez jej zmiękczenie oraz wywołanie jej rozwierania. 

  • Pierwszą metodą farmakologiczną jest podanie dopochwowo żelu z prostaglandynami. Wzniecają one czynność skurczową macicy oraz powodują relaksację mięśni gładkich, co ułatwia rozwieranie szyjki macicy. 
  • Kolejną metodą pierwszego rzutu jest metoda mechaniczna przy użyciu Cewnika Foleya. Jest to identyczny cewnik, który zakłada się do pęcherza moczowego w celu udrożnienia pęcherza moczowego. Cewnik ten wprowadzamy do szyjki macicy, ale musi być rozwarcie min. na 1cm. Następnie do cewnika wprowadza się sól fizjologiczną, która na samym końcu cewnika tworzy balonik. Ma on spowodować parcie na szyjkę macicy, która wywoła jej rozwieranie. Zakłada się go na ok.24h, chyba, że wcześniej sam wypadnie. Prostaglandyny i cewnik Foleya to najczęściej metody pierwszego wyboru w preindukcji, kiedy szyjka macicy jest jeszcze niedojrzała. 
  • Kolejną metodą farmakologiczną jest zastosowanie syntetycznej oksytocyny. Jest ona podawana w kroplówce. Wzmaga ona skurcze macicy i trzeba pamiętać, że może skutkować bardzo silnymi bólami, trudnymi do okiełznania. Oksytocynę można również zastosować w trakcie porodu, kiedy skurcze macicy są zbyt słabe lub czynność skurczowa jest rozkojarzona. Wtedy może wystąpić potrzeba jej użycia, ponieważ inaczej poród się przedłuża, bądź w 2 okresie porodu przez za słabe skurcze nie jesteś w stanie wyprzeć maluszka. Jeśli poród przebiega prawidłowo, skurcze są prawidłowe, to nie powinno stosować się oksytocyny tylko dlatego, żeby poród zakończył się szybciej. Pamiętaj, że skurcze po oksytocynie w kroplówce są znacznie cięższe do wytrzymania, niż naturalna oksytocyna wydzielana przez twój organizm. 
  • Następna metoda indukcji porodu to oddzielenie dolnego bieguna jaja płodowego, czyli mechaniczne oddzielenie błon płodowych od ściany macicy. Powoduje ona jednoczesne rozciąganie szyjki macicy poprzez wprowadzenie do jej kanału jednego lub dwóch palców, co powoduje uwalnianie endogennej oksytocyny. Czyli mówiąc w skrócie, przyspiesza to wystąpienie porodu.
  • Ostatnią metodą indukcji mechanicznej jest amniotomia, czyli przebicie pęcherza płodowego. Prowadzi to do stymulacji czynności skurczowej macicy poprzez uwalnianie oksytocyny i prostaglandyn. Co powoduje przyspieszeniem porodu. Ale….. jeśli przebije się pęcherz płodowy zbyt wcześnie, czyli przy rozwarciu mniejszym niż 2 cm i niedojrzałej szyjce macicy to zabieg ten może skutkować pewnymi komplikacjami np. wystąpieniem zakażenia, bądź wykonaniem cięcia cesarskiego. Poza tym lekarz przed wykonaniem jakiejkolwiek metody, powinien porozmawiać z tobą o korzyściach  oraz ewentualnym ryzyku wystąpienia powikłań danej metody. 

Jak każdy zabieg wszystkie z opisanych metod posiadają za i przeciw.  Na każdy zabieg musisz wyrazić zgodę. Jeśli indukcja zakończy się niepowodzeniem, bądź wystąpią przeciwwskazania do porodu drogą pochwową, wtedy poród może zakończyć się przez cięcie cesarskie.

Tak jak widzisz czasem indukcja porodu jest potrzebna. Mimo, że istnieje wiele metod naturalnych, farmakologicznych czy mechanicznych maluszek nie zawsze chce samodzielnie wyjść na świat. 

Jeśli zajdzie potrzeba indukcji porodu, pamiętaj, aby poprosić personel o rozpoczęcie od najmniej inwazyjnych metod. Czyli zacznij od masażu brodawek sutkowych, poruszania się, czy użycia żelu z prostaglandyną. Oksytocyna powinna być ostatnią metodą, bądź powinna być stosowana w połączeniu z którąś z wymienionych wcześniej metod.