Monika Czech
Dietetyk kliniczny. Autorka bloga kulinarnego „ Na bezglutenowym talerzu”. Na co dzień pracuje z pacjentami zmagającymi się z chorobami dietozależnymi w jednej z warszawskich placówek dietetycznych.

Dietetyka

Zapotrzebowanie na żelazo w ciąży

Zapotrzebowanie na żelazo w ciąży

Żelazo to główny składnik mineralny, na który zwiększa się Twoje zapotrzebowanie w trakcie ciąży. Związane jest to m.in. ze wzrostem liczby erytrocytów oraz transportem żelaza do płodu i łożyska. W ramach codziennych posiłków w czasie ciąży powinnaś dostarczać do organizmu 25-27 mg żelaza.

Przyswajalność żelaza

Żelazo dzielimy na hemowe i niehemowe. Te pierwsze znajduje się m.in. w czerwonym mięsie, drobiu, jajach oraz rybach. Natomiast drugie możemy znaleźć w produktach pochodzenia roślinnego takich jak nasiona roślin strączkowych, kasze, orzechy, pestki dyni, nasiona słonecznika, natka pietruszki, buraki. Żelazo hemowe cechuje się dużo większą przyswajalnością w stosunku do żelaza niehemowego.

Oczywiście biodostępność żelaza występującego w produktach roślinnych można poprawić poprzez:

  • spożywanie produktów bogatych w witaminę C takie jak np. papryka, cytrusy, sok z aronii
  • unikanie picia mocnych herbat, gdyż związki w nich zawarte utrudniają wchłanianie żelaza
  • moczenie kasz i ziaren przed ich spożyciem w celu dezaktywacji kwasu fitynowego

Czy odpowiednia dieta wystarczy, aby pokryć zapotrzebowanie na żelazo w ciąży?

Prawidłowa, dobrze zbilansowana dieta jest w stanie zapewnić Ci prawidłową podaż żelaza. Nie mniej jednak, bardzo istotne jest jak odżywiałaś się przed zajściem w ciążę. Jeżeli Twoja dieta w tamtym okresie była niedoborowa w żelazo, to istnieje duże prawdopodobieństwo, że poprzez wzrost zapotrzebowania na ten składnik Twoje zapasy w organizmie zostaną szybko wyczerpane. Dodatkowo, jeżeli w trakcie ciąży występują u Ciebie dolegliwości takie jak wymioty i/lub nudności , bądź jeżeli w tym okresie nie tolerujesz mięsa i nie jesteś w stanie się zmusić do jego spożycia - sama dieta może okazać się niewystarczająca.

Suplementacja żelaza

Pamiętaj, że nie powinnaś profilaktycznie sięgać po preparaty żelaza jeżeli nie otrzymałaś takiego wskazania od lekarza. 

W przypadku, gdy lekarz zalecił Ci suplementację żelazem, zwróć uwagę, aby suplement przyjmować pomiędzy posiłkami. Suplementacja może okazać się nieskuteczna, gdy żelazo będzie przyjmowane w towarzystwie produktów mlecznych, kawy czy herbaty.

Co istotne suplementy żelaza bardzo często powodują zaparcia, dlatego ważne jest, abyś zadbała o odpowiednią podaż błonnika pokarmowego wraz z dietą, wypijała właściwą ilość płynów oraz postarała się włączyć aktywność fizyczną jeżeli nie ma ku temu przeciwwskazań.

Niedokrwistość w badaniach krwi

Każda kobieta w ciąży oraz planująca ciążę powinna wykonać rutynowe badanie morfologii oraz oznaczyć stężenie ferrytyny, wskaźnika który najlepiej odzwierciedla zapasy żelaza. Ważne jest, że niedobór żelaza często nie daje objawów, a niedokrwistość pojawia się w momencie, gdy zapasy żelaza są już na wyczerpaniu. Co więcej, poprawa wskaźników morfotycznych krwi następuje dosyć szybko po włączonej suplementacji, nie oznacza to jednak, że zapasy żelaza zostały odnowione.